PDB #7 – Jak zawrzeć ważna umowę z członkiem zarządu i dlaczego wspólnicy niemal jednoosobowych spółek z o.o. jednak mogą płacić ZUS

Kolejny odcinek podcastu Prawo dla Biznesu pod tytułem: Jak zawrzeć ważna umowę z członkiem zarządu i dlaczego wspólnicy niemal jednoosobowych spółek z o.o. jednak mogą płacić ZUS jest dedykowany dla wszystkich obecnych i przyszłych „posiadaczy” spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dowiesz się z niego kto może być pracownikiem spółki z o.o., jak zawrzeć umowę z członkiem Zarządu spółki oraz kiedy do zawarcia umowy pożyczki Wspólnicy muszą podjąć uchwałę. Będzie też garść informacji jak można uzyskać wynagrodzenie ze spółki bez konieczności płacenia ZUS i kiedy będąc wspólnikiem spółki z o.o. powinieneś obawiać się konieczności odprowadzenia składek na ZUS.

 

 

Umowa z członkiem zarządu

Dla osób pełniących funkcję w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością bardzo często problematycznym jest w jakiej formie mogą oni pobierać wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji. Z pewnością każdy intuicyjnie wie, że członek zarządu może zawrzeć ze spółką umowę, na podstawie której będzie to wynagrodzenie otrzymywać. Czy jednak umowa to jedyna podstawa do otrzymywania takiego wynagrodzenia? Czy taką umowę można zawrzeć tak jak każdą inną z umów zawieranych przez spółkę?

Pełnomocnik reprezentujący spółkę

W tym kontekście przede wszystkim trzeba wiedzieć, że w przypadku umów między spółką a członkiem jej zarządu w przeciwieństwie do wszystkich innych umów, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie będzie reprezentował zarząd a pełnomocnik powołany uchwałą wspólników albo rada nadzorcza. Jeśli chodzi o wspomnianego pełnomocnika to trzeba wiedzieć, że w spółce z o. o. poza zarządem istnieje organ tj. zgromadzenie wspólników w skład którego wchodzą wszyscy wspólnicy tej spółki. Organ ten podejmuje uchwały i w ten sposób wyraża swoją wolę. Aby skutecznie zawrzeć umowę z członkiem zarządu spółki z o. o. zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę o powołaniu pełnomocnika, który w imieniu spółki tę umowę z członkiem zarządu zawrze.  Uchwała o powołaniu pełnomocnika do zawierania umów z członkami zarządu spółki z o. o. powinna określać rodzaj umów jakie pełnomocnik będzie uprawniony zawierać z członkami zarządu. W takiej uchwale bardzo często pojawiają się konkretne postanowienia umowy, która ma być zawarta.

Zawarcie umowy przez radę nadzorczą

Drugą możliwością zawarcia przez spółkę z o. o. umowy z członkiem jej zarządu jest zawarcie takiej umowy przez radę nadzorczą. Zgodnie z przepisami taka umowa ma być zawarta przez całą radę nadzorczą. Najczęściej rada nadzorcza podejmuje uchwałę, która nie tylko wyraża zgodę na zawarcie określonej umowy ale też upoważnia określoną osobę (najczęściej przewodniczącego rady nadzorczej) do zawarcia umowy z członkiem zarządu. Umowy podpisane przez upoważnionego przez radę nadzorczą członka tej rady są skuteczne. W kontekście umów między członkiem zarządu, a spółką przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę na dwa ich rodzaje. Pierwsze z nich to te dotyczące zatrudnienia członka zarządu, a natomiast drugie odnoszą się do zawarcia pożyczki.

Umowa pożyczki z członkiem zarządu

Jeśli chodzi o umowy pożyczki, zgodnie z regulacjami Kodeksu spółek handlowych, nie tylko konieczne jest powołanie pełnomocnika przez zgromadzenie wspólników ale też wyrażenie zgody na taką umowę przez zgromadzenie wspólników. Zgodne z przepisami Kodeksu spółek handlowych, do zawarcia m.in. umowy pożyczki między spółką a członkiem jej zarządu, taka uchwała jest konieczna, a umowa zawarta bez podjęcia uchwały będzie finalnie nieważna. Warto wiedzieć, że jeśli członek zarządu jest zarazem udziałowcem spółki z o.o. to umowa pożyczki nie będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zatrudnienie członka zarządu

Umowy dotyczące zatrudnienia można podzielić na umowy o pracę oraz na wszystkie pozostałe umowy a więc umowa o dzieło, umowa o świadczenie usług, umowa zlecenia lub też tzw. kontakt menadżerski. Mając na uwadze wszystkie wyżej wymienione umowy należy pamiętać, aby taka umowa była z członkiem zarządu podpisana przez pełnomocnika powołanego uchwałą wspólników lub przez radę nadzorczą. W przypadku umów o pracę trzeba zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę członka zarządu spółki z o. o. istotne znaczenie w odniesieniu do przytoczonego przepisu ma to, że elementem stosunku pracy jest wykonywanie tej pracy przez pracownika pod kierownictwem pracodawcy. W przypadku, gdy dany członek zarządu jest jednocześnie jedynym wspólnikiem spółki nie można mówić o podporządkowaniu między pracownikiem a pracodawcą, ponieważ ta sama osoba jest zarazem decydentem jeżeli chodzi o kwestie po stronie pracodawcy i decydentem jeśli chodzi o kwestie po stronie pracownika.  Dlatego w tym przypadku nie można mówić o możliwości zawarcia umowy o pracę. Jednakże istotne jest także to, że w orzecznictwie wyraźnie wyraża się pogląd, że o możliwości zawarcia umowy o pracę nie można również mówić w przypadku, gdy jeden ze wspólników spółki z o. o. ma większościowy pakiet udziałów. Orzecznictwo uznaje także wtedy, że podporządkowanie typu pracownik – pracodawca nie istnieje.

ZUS w przypadku spółek niemal jednoosobowych

W tym kontekście warto tez zwrócić uwagę, że na skutek orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie rozpoczęły się wzmożone kontrole ZUS dotyczące tego, czy wspólnik danej spółki z o. o. nie powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu. Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, takiemu obowiązkowi podlega m. in. wspólnik jednoosobowej spółki z o. o. Orzeczenie to wprowadziło bowiem pojęcie spółki tzw. niemal jednoosobowej, zatem spółki w której formalnie wspólników jest więcej niż tylko jeden jednak realnie udział drugiego ze wspólników jest marginalny. Teza ta jest co prawda kontrowersyjna i można z nią wejść w polemikę, jednak warto wiedzieć tak o samym poglądzie, jak i o kontrolach ZUS.

Wynagrodzenie członka zarządu na podstawie uchwały

Ostatecznie trzeba też wskazać na to, że członkowie zarządu mogą otrzymywać wynagrodzenie na podstawie uchwał wspólników. Jeśli dany członek zarządu jest jednocześnie udziałowcem spółki to warto wiedzieć, że wynagrodzenie przyznawane na podstawie uchwały wspólników nie podlega podwójnemu opodatkowaniu. W każdym przypadku natomiast trzeba wiedzieć, że wynagrodzenie takie nie jest objęte składkami ZUS. Jedynym minusem takiego wynagrodzenia jest jego opodatkowanie wedle skali podatkowej co oznacza, że jest ono opodatkowane odpowiednio w zależności od osiąganych dochodów (18% podatkiem PIT albo 32% podatkiem PIT).