Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Podmioty prowadzące działalność gospodarcza w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niekiedy z uwagi na sytuację panującą na danym rynku zmuszone są zakończyć swoją działalność, tym samym Spółki te przechodzą w stan likwidacji. Oczywiście przesłankami do zakończenia działalności gospodarczej mogą być również inne okoliczności, jak choćby decyzja wspólników o zakończeniu działalności. Nadmienić należy, że proces likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zjawiskiem bardzo złożonym i mocno sformalizowanym, które musi zostać przeprowadzone w dokładnie określony sposób. Pamiętać należy, że po przeprowadzeniu likwidacji spółka traci swój byt prawny.

W przypadku rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odmiennie niż w przypadku spółek osobowych, zawsze zmuszeni będziemy przeprowadzić proces likwidacji.

Przechodząc dalej wspomnieć należy, że kodeks spółek handlowych enumeratywnie wymienia przesłanki, których wystąpienie pozwala na przeprowadzenie likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.  Są to:

  • zaistnienie przesłanek określonych w umowie spółki.
  • uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granice, uchwała taka musi zostać potwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza.
  • w sytuacji kiedy umowa spółki została sporządzona za pomocą wzorca umowy dostępnego w systemie S24 również za pomocą uchwały podjętej za pomocą tego systemu, która zostanie podpisana przez wspólników za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub profilem zaufanym ePUAP,
  • ogłoszenie upadłości spółki,
  • innej przyczyny przewidzianej przepisami prawa.

W niniejszym artykule przedstawione zostaną jedynie zagadnienia związane z sytuacją, w której to wspólnicy spółki decydują się na rozwiązanie spółki poprzez podjęcie stosownej uchwały o jej rozwiązaniu.

Jak zostało to wspomniane powyżej wspólnicy decydujący się na przeprowadzenie procesu likwidacji spółki zobowiązani są do podjęcia odpowiedniej uchwały w tym przedmiocie.  Powyższa uchwała uruchamia proces likwidacyjny. W przypadku braku innych zastrzeżeń umownych (surowszych) uchwała o rozwiązaniu spółki powinna zostać podjęta większością 2/3 głosów. Nadmienić w tym  miejscu trzeba, że przepisy kodeksu spółek handlowych przewidują od tej zasady pewien wyjątek, a dokładniej rzecz ujmując w przypadku, kiedy w bilansie odnotowana jest strata przewyższająca sumę kapitałów rezerwowego i zapasowego oraz połowę kapitału zakładowego spółki, to w takim przypadku do podjęcia uchwały w przedmiocie rozwiązania spółki wystarczy bezwzględna większość głosów.

Kolejnym wymogiem stawianym przed wspólnikami jest wymóg, aby przedmiotowa uchwała została sporządzona w formie aktu notarialnego. Wymóg ten odpada jedynie wówczas, kiedy umowa spółki została zawarta za pomocą systemu teleinformatycznego S24. Wtedy uchwała ta może zostać podjęta także poprzez system S24.

Uchwała Zgromadzenia wspólników powinna określić osoby likwidatorów oraz sposób reprezentacji spółki w czasie trwania jej likwidacji. Wynika to z faktu, iż z momentem rozpoczęcia likwidacji dochodzi do wygaśnięcia obecnej reprezentacji spółki, co dotyczy także prokury. Zaznaczyć należy, że co do zasady likwidatorami spółki są członkowie zarządu, jednak nie jest to reguła ściśle wiążąca wspólników. Tym samym odmienne postanowienie może wynikać z umowy spółki jak również z uchwały wspólników. Podkreślić należy, że likwidatorami mogą zostać również osoby z poza grona członków zarządu spółki, czy też jej wspólników.

Co do statusu likwidatorów spółki to wskazać należy, iż nie są traktowani jako organ spółki a jedynie jako jej przedstawiciele. Pomimo powyższego pamiętać trzeba, że odpowiadają oni na takiej samej zasadzie co członkowie zarządu za powstałe zobowiązania spółki w czasie kiedy pełnili oni funkcję likwidatora. Likwidatorzy spółki uprawnieni są do prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania. Do likwidatorów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące członków zarządu, tym samym zobowiązani są oni do stosowania się do uchwał podjętych przez wspólników spółki. Z powyższego wynika więc, że likwidatorzy tak samo jak członkowie zarządu mogą zostać odwołani przez zgromadzenie wspólników.

W tym miejscu wskazać należy, że na dzień otwarcia likwidacji likwidatorzy zobowiązani są do sporządzenia sprawozdania finansowego spółki. Sprawozdanie to jest całkowicie niezależne od rocznego sprawozdania finansowego.

Likwidatorzy zobowiązani są złożyć wniosek do sądu rejestrowego, do którego musi zostać załączony protokół zawierający uchwałę Zgromadzenia wspólników sporządzony w formie aktu notarialnego oraz uiścić opłatę sądową za wpis otwarcia likwidacji w KRS. Wniosek ten powinien zawierać imiona i nazwiska osób pełniących funkcję likwidatorów jak również adresy, sposób reprezentowania spółki. Do powyższego wniosku likwidatorzy powinni załączyć również oświadczenie, w którym wyrażą zgodę na pełnienie funkcji likwidatora.

Kolejnym obowiązkiem likwidatora jest ogłoszenie informacji o otwarciu likwidacji oraz wezwanie wierzycieli do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Powyższego ogłoszenie publikowane jest w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, opłata od niego zależna jest od ilości znaków użytych w ogłoszeniu.

Głównym zadaniem likwidatorów w czasie trwania likwidacji spółki jest zakończenie bieżących interesów spółki. Likwidatorzy więc powinni spełnić wszelkie ciążące na spółce zobowiązania, ściągnąć należne jej wierzytelności oraz upłynnić majątek spółki. Również i w tym przypadku likwidatorzy mogą rozpoczynać nowe interesy z tym samym zastrzeżeniem, że mają one prowadzić do zakończenia spraw będących w toku. Upłynnienie majątku spółki może polegać na zbyciu elementów wchodzących w jego skład. Rzeczy ruchome nie podlegają ograniczeniom co do sposobu ich zbycia, odmiennie ma się sprawa w przypadku zbycia nieruchomości. Może ona być sprzedana w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki wyłącznie za zgodą wspólników wyrażoną w uchwalę i po cenie nie niższej od ustalonej przez wspólników.

Po zakończeniu wszelkich spraw spółki likwidatorzy sporządzają sprawozdanie likwidacyjne oraz sprawozdanie finansowe na dzień zamknięcia likwidacji. Dokumenty te mają za zadanie podsumować czas trwania procesu likwidacji. Wskazane powyżej sprawozdania zatwierdza Zgromadzenie wspólników oraz udziela likwidatorom absolutorium za pełnienie owej funkcji. Ponadto wspólnicy podczas trwania tego zgromadzenia muszą podjąć uchwałę w przedmiocie wyznaczenia podmiotu, który będzie przechowywał dokumentację spółki oraz podziału majątku spółki pomiędzy wspólników z tego, który pozostał po przeprowadzeniu procesu likwidacji.

Na zakończenie procesu likwidacji likwidator obowiązany jest złożyć do sądu rejestrowego wskazane powyżej sprawozdania oraz protokoły wraz z wnioskiem o wykreślenie spółki z rejestru KRS. O rozwiązaniu spółki likwidator musi poinformować również właściwy urząd skarbowy przekazując mu odpis sprawozdania likwidacyjnego.

Zaznaczyć należy, że przez cały czas trwania likwidacji, spółka podczas posługiwania się swoją firmą musi dodatkowo używać określenia „w likwidacji”.