Zmiany w Prawie o stowarzyszeniach

Dnia 26 października 2015 Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 25 września o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach i niektórych innych ustaw. Najważniejsza zmiana wiąże się ze zmniejszeniem ilości osób wymaganych do założenia stowarzyszenia z osobowością prawną z 15 do 7 osób. To jednak nie jedyna zmiana wynikająca z nowelizacji Prawa o stowarzyszeniach.

W ustawie uregulowana została ponadto kwestia, która od dłuższego czasu budziła liczne wątpliwości, mianowicie zatrudnianie przez stowarzyszenie swych członków oraz wynagradzanie członków władz stowarzyszenia za pełnienie swych funkcji. Nowelizacja wprost wprowadza bowiem uregulowania mówiące o tym, że stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich członków. Ponadto nowe przepisy w sposób jasny i precyzyjny wskazują na możliwość pełnienia funkcji we władzach stowarzyszenia za wynagrodzeniem. Możliwość tą jednak muszą przewidywać również uregulowania statutu.
W związku z powyższym uregulowana została także kwestia reprezentacji stowarzyszenia w umowach zawieranych z członkiem zarządu. Przyjęto tutaj analogiczne uregulowania jak w przypadku spółek handlowych i ww. umowach stowarzyszenie powinno być reprezentowane przez członka organu kontroli wewnętrznej lub przez pełnomocnika powołanego uchwałą walnego zebrania członków.

Uproszczona również została sama procedura rejestracji stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym, zniesiony bowiem został wymóg przesłania przez sąd rejestrowy odpisu wniosku organowi nadzorującemu, który w terminie 14 dni miał prawo wypowiedzieć się w sprawie wniosku, a także przystąpić do postępowania. Obecnie, sąd ma jedynie obowiązek zawiadomić organ nadzorujący o wpisie stowarzyszenia do rejestru, przesyłając odpis postanowienia o wpisie, statut, listę założycieli i podjęte uchwały. Powyższa zmiana usprawnić powinna również proces rejestracji zmian statutu stowarzyszenia w rejestrze, ponieważ dotychczas te z tego rodzaju zmiana wiązała się z obowiązkiem uprzedniego zawiadomienia organu nadzoru. Do ustawy dodany został ponadto przepis wprost mówiący o tym, że wnioski o wpis i zmianę wpisu stowarzyszenia do rejestru wolne są od opłat sądowych. Różna bowiem był praktyka sądów rejestrowych w powyższej kwestii.

To rzecz jasna nie jedyne zmiany wprowadzone przez nowelizację, jednak wydaje się, że te wyżej omówione najbardziej dotyczą kwestii które, wobec dotychczasowego braku uregulowań, nastręczały najwięcej problemów praktycznych w bieżącym funkcjonowaniu stowarzyszeń. Zgodnie z art. 12 noweli ustawa zmieniająca wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Od tego czasu władze stowarzyszeń będą miały 24 miesiące na dostosowanie statutów do zmienionych przepisów.