Rozwiązanie spółki bez likwidacji

Ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1924) wprowadzona została nowa instytucja dotycząca podmiotów wpisanych do KRS, a mianowicie – możliwość ich rozwiązania, w ramach procedury wszczynanej przez Sąd z urzędu, bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.

Prócz przesłanek nakazujących wszczęcie tego postępowania związanych z oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotów, które nie posiadają środków nawet na koszty przeprowadzenia postępowania upadłościowego wartym zauważenia są te, które dotyczą braku aktualizacji danych w KRS. Chodzi tu mianowicie o sytuacje, gdy postępowanie w przedmiocie rozwiązania podmiotu bez przeprowadzania likwidacji zostaje wszczęte ze względu na fakt, iż mimo wezwania nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, czy też mimo dwukrotnego wezwania nie złożono innych dokumentów, których złożenie do KRS jest obligatoryjne.

Trzeba jednak zauważyć, że nie każde postępowanie, które zostanie wszczęte w związku z powyższymi okolicznościami musi zakończyć się wykreśleniem podmiotu z KRS. Istotnym jest bowiem, że instytucja ta nie ma służyć do wykreślenia z Rejestru podmiotów, które nie wywiązują się z obowiązków aktualizacji własnych danych. Jej celem jest – jak się wydaje – wykreślenie tak zwanych spółek martwych. Zgodnie bowiem z art. 25 b ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym do wykreślenia spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego może dojść jedynie wówczas, gdy w toku postępowania zostanie ustalenie, że podmiot nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności. Istotnym jest, że zgodnie z tą regulacją wystarczy, że podmiot faktycznie prowadzi działalność albo też posiada jakikolwiek majątek, który podlegać może zbyciu, aby brak było podstaw do jego rozwiązania bez przeprowadzania likwidacji. Innymi słowy – tylko w przypadku braku jakiegokolwiek zbywalnego majątku przy jednoczesnym faktycznym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej może dojść do wykreślenia danego podmiotu z KRS.

Istotnym jest również, że w przypadku rozwiązania podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego ewentualnie pozostały po nim majątek przechodzi na Skarb Państwa, który odpowiada względem wierzycieli wykreślonego podmiotu tym majątkiem. Roszczenia wierzycieli wygasają jednak w ciągu roku od dnia nabycia pozostałego po wykreślonym podmiocie majątku przez Skarb Państwa z mocy ustawy jeśli w tym czasie nie będą dochodzone od Skarbu Państwa. Istotnym jest również i to, że jeśli przed rozwiązaniem spółki wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy może wystąpić do Sądu o nadanie temu tytułowi klauzuli wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa. W klauzuli tej zastrzega się ograniczenie odpowiedzialności do majątku pozostałego po rozwiązanym bez likwidacji podmiocie.