Rozwiązanie spółki, a bieg postępowań administracyjnych

Nierzadko zdarza się tak, że przyczyną zaprzestania przez przedsiębiorcę prowadzenia działalności gospodarczej są skutki wydanych przez organy administracji publicznej decyzji. Powstaje jednak pytanie, czy w przypadku, gdy przedsiębiorca nie zgadza się z wydanymi przeciwko niemu decyzjami może on zakończyć prowadzoną działalność pozostając jednocześnie uprawnionym do kwestionowania niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć na drodze postępowania administracyjnego, czy sądowo administracyjnego?

Poszukując odpowiedzi na powyższe pytanie warto zwrócić uwagę na tezę płynącą z niedawno wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia. W wyroku z dnia z dnia 10 grudnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 1809/13) została zawarta teza, iż skarga wniesiona przez spółkę cywilną, która już nie istnieje podlega odrzuceniu, nawet jeśli pod środkiem zaskarżenia podpisali się wszyscy byli wspólnicy. Z powyższego wynika więc, że w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej tracą oni prawo do dalszej obrony swoich praw w toku postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.

Trzeba w tym miejscu jednak wskazać, iż tezę tę należy rozumieć w ten sposób, że rozwiązanie spółki cywilnej prowadzić będzie do odrzucenia środka zaskarżenia jedynie wówczas, gdy to spółka cywilna, a nie jej wspólnicy będą stroną postępowania. Trzeba bowiem zauważyć, co jest szczególnie widoczne na gruncie regulacji podatkowych, iż spółka cywilna (jak również spółka: jawna, partnerska, komandytowa) w pewnych przypadkach jest podatnikiem (ma to miejsce w przypadku podatku od towarów i usług, czy podatku akcyzowego) w innych natomiast podmiotowość prawno-podatkową posiadają jej wspólnicy (tak w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych). Jedynie więc w tym pierwszym przypadku jej rozwiązanie może prowadzić do odrzucenia środka zaskarżenia, jako że strona postępowania z tą chwilą zakończyła swój byt.

Wyprowadzając więc z powyższego orzeczenia myśl natury ogólnej wypada wskazać, że nawet w przypadku, gdy skutki wydania decyzji administracyjnej prowadzą do uniemożliwienia przedsiębiorcy dalszego prowadzenia działalności gospodarczej każdorazowo należy rozważyć, czy celowym jest formalne rozwiązanie struktury, w ramach której działalność ta była prowadzona. Działanie to może bowiem uniemożliwić późniejsze dochodzenia odszkodowań za niezgodną z prawem decyzję władzy publicznej. Niepodjęcie bowiem obrony przez przedsiębiorcę w toku takiego postępowania może stanowić argument przesądzający o nie uwzględnieniu późniejszych roszczeń odszkodowawczych albo co najmniej ich znaczącego zmniejszenia. Sąd orzekający w sprawie cywilnej może uznać, że brak wyczerpania środków zaskarżenia od niekorzystnej dla przedsiębiorcy decyzji spowodował przyczynienie się do powstałej szkody. Ponadto, nie bez znaczenia jest kwestia następstwa prawnego wspólników rozwiązanej spółki w zakresie roszczeń odszkodowawczych, która też może okazać się w powyższej sytuacji kwestią sporną. Dlatego, nawet w przypadku fiaska przedsięwzięcia gospodarczego każdorazowo warto skonsultować ze specjalistą, czy rozwiązanie umowy spółki nie spowoduje zmniejszenia możliwości uzyskania w przyszłości odszkodowań za ewentualne błędy orzecznicze.