Please enable JS

PŁATNOŚCI GOTÓWKOWE, A KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU

24 LUTEGO 2017/PIOTR KANTOROWSKI

W związku z licznymi zmianami prawa jakie weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. doszło również do zmiany zasad związanych z możliwością uznania danego wydatku jako koszt uzyskania przychodów na gruncie PIT i CIT. Obecnie podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Powstaje jednak pytanie, czy w wyniku nowelizacji istnieje konieczność sumowania wszystkich transakcji z danym przedsiębiorcą i obliczanie jaka kwota została na kanwie współpracy z nim zapłacona w gotówce, czy też przepis ten dotyczy odrębnie każdej z umów? Żeby odpowiedzieć na to pytanie trzeba odnieść się do brzmienia art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:
1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Kluczowym do udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie jest więc ustalenie jak należy rozumieć „jednorazową wartość transakcji”. Istotnym w tym kontekście jest to, że tak jak uległa zmianie kwota, która obliguje do dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego – poprzednio wynosiła ona 15.000 euro - tak pojęcie jednorazowej wartości transakcji nie zostało zmienione. Tym samym, jeśli nie dojdzie do zmiany wykładni tego pojęcia przez organu skarbowe, należy przez nie rozumieć jedną umowę zawartą między przedsiębiorcami. Bez znaczenia pozostanie tu jednak to ile faktur VAT zostanie w związku z daną umową wystawione. Znaczenie będzie miała wyłącznie ocena czy faktury, które zostały wystawione przez danego przedsiębiorcę dotyczą tej samej umowy, czy też różnych umów.

Dla przykładu warto więc wskazać, że jeśli w umowie o roboty budowlane będzie wystawione wiele faktur, a każda z nich – hipotetycznie – będzie na kwotę niższą niż 15.000,00 zł to, aby faktury mogły być w całości uznane za koszt uzyskania przychodu musza być w całości zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego. Z drugiej natomiast strony, jeśli sprawa będzie związana z kilkakrotnym, rozłożonym w czasie, zakupem towarów od tego samego kontrahenta, gdzie każda z faktur zakupowych będzie na kwotę niższą od 15.000,00 zł, jednak ich suma będzie tę kwotę przekraczać wszystkie faktury powinny być uznane za koszt uzyskania przychodu nawet jeśli każdorazowo zostaną one zapłacone wyłącznie gotówką.

Co istotne, wyłącznie ta część kosztów, której dotyczy płatność gotówkowa nie może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu. Tym samym, w przypadku częściowego zapłacenia faktury w gotówce, a częściowego uregulowania jej przelewem wyłącznie ta część kwoty, która została uiszczona w gotówce nie może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu.