Nowelizacja ustawy o KRS

W dniu dzisiejszym, to jest z dniem 1 grudnia 2014 r., weszła w życie nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zmiany dotyczą przede wszystkim procedury uzyskiwania przez przedsiębiorców numerów identyfikacyjnych oraz oznaczenia przedmiotu wykonywanej działalności.

Konieczność zmian wywołana była faktem, iż wprowadzona kilka lat temu procedura tzw. „jednego okienka” zupełnie nie sprawdziła się w praktyce. Według założeń ustawodawcy „jedno okienko” miało usprawnić i ułatwić proces rejestracji w KRS. Rzeczywistość okazała się jednak od założenia daleka, gdyż zmiana ta jeszcze bardziej wydłużyło czas oczekiwania między złożeniem wniosku o wpis, a momentem w którym wnioskodawca mógł podjąć działalność. W obowiązującym dotychczas stanie prawnym sąd rejestrowy został bowiem sprowadzony do roli pośrednika – „centralnym punktem”, w którym składano wszystkie dokumenty związane z rejestracją podmiotu w KRS. Rolą sądu rejestrowego w zakresie nadawania numerów NIP i REGON było jedynie przekazanie złożonych wniosków do właściwych urzędów. Teoretycznie, zgodnie z ustawą o KRS, sąd rejestrowy miał na to 3 dni, w praktyce jednak trwało to o wiele dłużej, a opóźnienia związane z obiegiem pocztowym sprawiały, że między wpisem do KRS, a nadaniem numerów NIP i REGON mijało niekiedy kilka tygodni. Dodatkowo, wpis do KRS numeru REGON, już po jego nadaniu i tak pozostawał po stronie rejestrowanego podmiotu, który był zobligowany w tym przedmiocie złożyć stosowny wniosek.

Wadą dotychczasowego rozwiązania było również to, iż sąd rejestrowy nie mógł dokonać wpisu w KRS nawet jeżeli dokumenty stanowiące jego podstawę były kompletne i prawidłowe, a braki dotyczyły jedynie dokumentacji kierowanej za pośrednictwem sądu do właściwych organów ewidencyjnych (dodatkowy odpis umowy spółki, tytuł prawny do lokalu). Zasada jednego okienka w obowiązującym kształcie nie skróciła więc w żadnej mierze procesu rozpoczynania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę podlegającego rejestracji w KRS, gdyż ułatwienie w postaci określenia jednego miejsca składania dokumentacji doprowadziło w rzeczywistości do opóźnień w rejestracji i wydłużenia czasu oczekiwania na nadanie NIP i numeru identyfikacyjnego REGON, których posiadanie jest w realiach obrotu tak samo konieczne, jak wpis w KRS.

Począwszy od dnia dzisiejszego, w związku z nowelizacją ustawy o KRS, do sądu rejestrowego składany będzie tylko jeden wniosek przeznaczony dla sądu. Dane objęte treścią wpisu do KRS, jako dane podstawowe, zostaną automatycznie przekazane do Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników i rejestru REGON (CRP-KEP). Za pośrednictwem CRP-KEP natomiast dane te trafią do Centralnego Rejestru Płatników Składek prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wpis w tych ewidencjach i rejestrze, a także nadanie podmiotowi identyfikatora podatkowego NIP i numeru identyfikacyjnego REGON będą następowały automatycznie. Oznacza to, że podmiot wpisany do KRS już w momencie wpisu uzyska faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.

Nowym obowiązkiem będzie natomiast konieczność zgłoszenia danych uzupełniających do Urzędu Skarbowego w terminie 21 dni od daty rejestracji podmiotu w KRS, a w przypadku zmiany danych w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę. Dane uzupełniające to dane niezbędne dla Urzędu Skarbowego, Głównego Urzędu Statystycznego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nieujawniane w KRS lub którymi przedsiębiorca nie dysponuje w momencie składania wniosku o wpis w rejestrze. Są to więc dane, które dotychczas zgłaszane były na formularzach NIP-2, RG-1 oraz ZUS-ZPA. W związku z omawianą nowelizacją ww. formularze zastąpione zostaną przez jeden formularz NIP-8, składany do właściwego miejscowo Urzędu Skarbowego, który zawarte w nim dane uzupełniające przekaże Głównemu Urzędowi Statystycznemu oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Wprowadzone zmiany dotyczą również przedmiotu działalności podmiotu podlegającego wpisowi do KRS. Dotychczas w formularzu KRS-ZM można było wskazać w zasadzie dowolną liczbę kodów PKD, ustawa o KRS nie zawierała bowiem w tym zakresie żadnych ograniczeń. Obecnie zgłosić do KRS będzie można jedynie 10 dominujących przedmiotów działalności, a ponadto wśród nich wskazać trzeba będzie jeden wiodący. Co istotne dla wszystkich uczestników obrotu – podmioty już wpisane do KRS obowiązane są natomiast zgłosić zmiany w zakresie przedmiotu działalności, składając pierwszy po 1 grudnia 2014 r. wniosek o zmianę danych podmiotu.

Przedstawione powyżej zmiany należy uznać za korzystne. Jak się wydaje, dopiero z chwilą wejścia w życie niniejszej nowelizacji do ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w rzeczywistości funkcjonować zacznie tzw. „jedno okienko”, które do dnia dzisiejszego należało oceniać bardziej jako swoista fikcję prawną.