Nowe prawo restrukturyzacyjne

W piątek, 15 maja 2015 r., Sejm zakończył prace nad ustawą Prawo restrukturyzacyjne, która ma stanowić kompleksową regulację postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego przez przedsiębiorców. Podstawowym założeniem ustawy jest wprowadzenie skutecznych instrumentów pozwalających na przeprowadzenie restrukturyzacji przedsiębiorstwa dłużnika i zapobieżenie jego likwidacji. Po zakończeniu prac Sejmu nad ustawą, trafi ona teraz do podpisu Prezydenta.

W szerokim zakresie omawiana ustawa nawiązuje do rozwiązań przyjętych w ramach postępowania upadłościowego, uregulowanego w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze. Co za tym idzie, wejście w życie nowej ustawy, wiązać się będzie również z kolejną, gruntowną nowelizacją Prawa upadłościowego i naprawczego, której głównym założeniem będzie zapewnienie spójności pomiędzy postępowaniami restrukturyzacyjnymi i postępowaniem upadłościowym. Nowe prawo restrukturyzacyjne zakłada wprowadzenie czterech postępowań restrukturyzacyjnych: 1) postępowanie o zatwierdzenie układu, 2) przyspieszone postępowanie układowe, 3) postępowanie układowe oraz 4) postępowanie sanacyjne. Zasadniczo możliwość prowadzenia jednego z ww. trybów postępowania restrukturyzacyjnego będzie uzależniona od procentu spornych wierzytelności w stosunku do sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Dwa pierwsze z ww. postępowań będą mogły być prowadzone gdy sporne wierzytelności nie będą przekraczały 15% ich sumy.

W porównaniu do postępowania upadłościowego, w toku restrukturyzacji znacznie ograniczona zostanie rola sądu, zaś liczne uprawnienia przyznane zostaną wierzycielom. Będą oni mogli między innymi domagać się powołania rady wierzycieli, a ich wniosek będzie obligatoryjny dla sędziego-komisarza. Co więcej wierzyciele będą uprawnieni wspólnie z dłużnikiem do złożenia wniosku o wyznaczenie konkretnej osoby do pełnienia funkcji nadzorcy sądowego lub zarządcy. W porównaniu z postępowaniem upadłościowym znacznie uproszczona zostanie również procedura tworzenia listy wierzytelności, a ponadto wprowadzone zostaną liczne terminy dla organów postępowania restrukturyzacyjnego, zapobiegające przewlekłości postępowania.

Istotną zmianą wprowadzoną w celu usprawnienia postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych, jak również obniżenia kosztów związanych z dokonywaniem ogłoszeń i obwieszczeń jest utworzenie Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości. Rejestr ten będzie prowadzony w systemie teleinformatycznych przez Ministra Sprawiedliwości. CRRU stanowił będzie przede wszystkim rejestr prowadzonych postępowań, a także będzie pełnił funkcję publikatora wszystkich danych, które podlegają obwieszczeniu w ramach postępowań objętych ustawą. Nie sposób nie zauważyć, że w stosunku do obecnego stanu publikowania informacji dotyczących przebiegu postępowań upadłościowych w MSIG już sam fakt stworzenia ku temu odrębnego rejestru przyczyni się do zwiększenia przejrzystości publikacji, co z pewnością będzie korzystne z perspektywy wierzycieli.

Wprowadzone przepisy należy ocenić pozytywnie, przede wszystkim bowiem umożliwią one przeprowadzenie skutecznego postępowania restrukturyzacyjnego, pozwalającego na kontynuowanie działalności przez dłużnika, przy zachowaniu miejsc pracy oraz kontynuacji rozpoczętych kontraktów. Dotychczas, przy spełnieniu określonych warunkach, możliwe było to jedynie w toku długotrwałego postępowania układowego. Jak jednak wskazuje praktyka obrotu, sam fakt ogłoszenia upadłości przez przedsiębiorcę bardzo negatywnie wpływa na jego pozycję rynkową, nawet wówczas, gdy była to upadłość z możliwością zawarcia układu. Skojarzenie postępowania upadłościowego z bankructwem jest bowiem obecnie tak silne, że często w toku postępowania upadłościowego wierzyciele nie chcą podejmować żądnych rozmów z dłużnikiem.

Wejście w życie ustawy Prawo restrukturyzacyjne pozwoli więc przedsiębiorcom, którzy z różnych przyczyn utracili płynność finansową, na przeprowadzenie restrukturyzacji przedsiębiorstwa bez konieczności wszczynania postępowania upadłościowego. Powyższe natomiast przyniesie z pewnością pozytywne skutki o charakterze społecznym i gospodarczym zarówno dla dłużnika, jak i jego wierzycieli.