Please enable JS

MEDIACJA W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

5 SIERPNIA 2016/PIOTR KANTOROWSKI

Mediacja w sprawach gospodarczych jest instytucją istniejącą już od kilku lat, jednak w postępowaniach sądowych nie była ona praktycznie wykorzystywana. Doświadczenie sądowe pokazuje, że nawet w przypadku skierowania przez Sąd sprawy do mediacji faktycznie nie dochodziła ona do skutku, albo wręcz jedna ze stron procesu nie wyrażała na nią zgody.

Od 1 stycznia 2016 r. wykazanie próby przedsądowej mediacji, czy też innego polubownego sposobu rozwiązania sporu staje się obowiązkiem i to stanowiącym wymóg formalny pozwu. Jak wynika bowiem z dodanego ust. 3 art. 187 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego pozew powinien zawierać między innymi informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. Brak powyższego elementu pozwu będzie skutkował wezwaniem do usunięcia jego braków formalnych.

Wydaje się, że zmiana ta poszła w prawidłowym kierunku jeśli przyjąć, że przepis ten nie będzie wykładany przez Sądy w sposób nakładający na przedsiębiorców żadnej szczególnej formy podejmowania prób pozasądowego rozwiązania sporu. Trzeba bowiem zauważyć, że od czasu usunięcia z Kodeksu postępowania cywilnego postępowania gospodarczego z uregulowań prawnych nie wynikał nawet obowiązek wierzyciela do wezwania dłużnika do zapłaty. Niejednokrotnie prowadziło to do wszczynania zupełnie niepotrzebnych postępowań sądowych, których prowadzenie znacząco opóźniało w czasie podjęcie przez Sądy czynności w tych sprawach, gdzie ze względu na odmienne stanowiska stron, albo też sytuację majątkową dłużnika nieuniknione stawało się ich wszczęcie.

Trzeba podkreślić, co jednak pokaże dopiero praktyka sądowa, że jak się wydaje, wystarczającą dla spełnienia obowiązku z powyższego przepisu będzie wskazanie na wezwanie dłużnika do dobrowolnej zapłaty. Z pewnością, obowiązek przedsądowego rozwiązania sporu spełnią i ci przedsiębiorcy, którzy korzystają ze specjalistycznych firm ubezpieczających transakcje handlowe, które prowadzą przedsądową windykację zadłużenia.

Z nowelizacji tej nie wynika jednak, aby Sąd był kompetentny do badania trafności podjętych przez wierzyciela środków mających na celu przedsądowe rozwiązanie sporu. Nie można jednak zapominać o treści art. 101 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Tym samym, w sytuacji, gdy czynności związane z mediacją przedsądową miały charakter wyłącznie pozorny, finalnie to wierzyciel, a nie dłużnik może zostać obciążony kosztami procesu, które skądinąd od 1 stycznia 2016 r. znacząco się zwiększyły w związku ze zwiększeniem stawem minimalnych za zastępstwo procesowe radców pranych i adwokatów.