Please enable JS

FORMA DOKUMENTOWA I ELEKTRONICZNA

15 GRUDNIA 2016/PIOTR KANTOROWSKI

W dniu 8 września 2016 r. w życie weszły niezmiernie doniosłe zmiany, które jak się wydaje powinny w pełni usankcjonować prężnie rozwijający się obecnie obrót prawny z wykorzystaniem wyłącznie sieci i systemów teleinformatycznych oraz telefonicznych. W tym dniu wejdzie bowiem w życie ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, Ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

Podkreślić trzeba, że do dnia wejścia przedmiotowych zmian było bowiem dyskusyjne, czy a jeśli tak, to na jakich zasadach dochodzi do zawarcia umowy w przypadku, gdy kontrahenci wszelkie ustalenia w tym zakresie poczynią wyłącznie za pomocą urządzeń przeznaczonych do komunikacji na odległość takich jak choćby e-mail, czy sms. Do polskiego systemu prawa zostaną jednak w końcu wprowadzone dwie nowe formy składania oświadczeń woli, z których jedna będzie miały niebagatelne znaczenie w szczególności w zakresie e-commerce. Będą to forma dokumentowa oraz forma elektroniczna.

Forma elektroniczna nie wydaje się być przełomem, gdyż do jej zachowania należy złożyć oświadczenia woli w postaci elektronicznej, które zostanie opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Taka możliwość istniała już w przeszłości i nikt nie kwestionował, ani nawet nie usiłował podważyć faktu, iż przy jej użyciu dochodziło do zawarcia prawnie skutecznej umowy o treści tożsamej z wyrażoną w tak złożonych oświadczeniach.

Inaczej jednak kwestia przedstawia się w przypadku formy dokumentowej. Przede wszystkim trzeba wskazać, że zgodnie z rzeczoną nowelizacją dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Dokumentem będzie więc choćby wiadomość e-mail, sms, czy też wygenerowane potwierdzenie złożenia zamówienia w sklepie internetowym. Co jednak ważniejsze, do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Tym samym, w każdym przypadku, gdy na podstawie wiadomości e-mail, smsa lub formularza zamówienia, a nawet – co istotne w przypadku szczególnie w przypadku umów pożyczki – elektronicznego potwierdzenia dokonania przelewu można określić dane osoby składającej oświadczenie będziemy mieli do czynienia z formą dokumentową.

Powyższą zmianę należy oceniać bardzo korzystnie uwzględniając dynamicznie rozwijający się rynek tak usług, jak i handlu elektronicznego. Mimo, iż większość sądów jeszcze przed wejściem w życie wskazanej na wstępie nowelizacji traktowała wiadomość e-mail, sms lub formularz zamówienia niemal na równi z „tradycyjnym” dokumentem w formie pisemnej to jednak jednoznaczne uregulowanie tej kwestii w ustawie jest niewątpliwie korzystne i zakończy istniejące w tym zakresie wątpliwości.