Dodatkowe podstawy do wydania nakazu zapłaty

Większość z przedsiębiorców zdaje sobie sprawę z faktu, iż możliwość uzyskania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest dla nich niezmiernie korzystna. Po pierwsze bowiem opłata sądowa w sprawie, gdzie istnieją podstawy do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest o ¾ niższa niż w normalnym postępowaniu. Po drugie – nakaz ten daje możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie zabezpieczenia roszczeń, co w znacznym stopniu ogranicza ryzyko niewypłacalności dłużnika na etapie po zakończeniu postępowania sądowego.
Przedsiębiorcy zdają sobie też sprawę, że podstawą do uzyskania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym stanowi weksel, czy też podpisana przez dłużnika faktur VAT. Czy jednak na powyższym kończą się możliwości do uzyskania tak korzystnego dla wierzyciela orzeczenia sądu ?

Trzeba wskazać, że ustawodawca zdając sobie sprawę z dynamiki rozwoju gospodarczego oraz niezmiernie niekorzystnego wpływu nieterminowego regulowania należności na tenże rozwój, wprowadził uregulowania, które pozwalają na uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym również w innych niż powyższe sytuacjach. Jak wynika z obecnego brzmienia art. 485 § 2a Kodeksu postępowania cywilnego sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie dołączonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego, odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U. poz. 403) lub kwoty, o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, oraz na podstawie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odzyskiwania należności, jeżeli powód dochodzi również zwrotu kosztów, o których mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy. Nie czyniąc w tym miejscu szczegółowych rozważań odnośnie powyższej regulacji trzeba wskazać na rzecz mającą znaczenie pierwszorzędne. W obecnym stanie prawnym nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym może być również wydany po przedłożeniu typowych dla obrotu prawnego dokumentów jakimi są: umowa, dowód spełnienia świadczenia oraz dowód doręczenia faktury lub rachunku.

Nie budzi wątpliwości, że większość przedsiębiorców podejmując się realizacji na rzecz kontrahenta określonych obowiązków zawiera w tym przedmiocie stosowną umowę. Co za tym idzie, w większości przypadków możliwym jest bez jakichkolwiek utrudnień spełnienie pierwszego z wymogów ustawowych, to jest dołączenie do pozwu umowy, z której wywodzone są roszczenia. Również w większości przypadków strony umowy, jeszcze przed powstaniem przeterminowanego zadłużenia dłużnika, potwierdzają fakt wykonania zobowiązania niepieniężnego. Powyższe może mieć miejsce poprzez podpisanie protokołu odbioru częściowego, czy końcowego w przypadku umów o roboty budowlane, czy też poprzez podpisanie dokumentu wydania magazynowego w przypadku umowy sprzedaży. Ostatni z warunków koniecznych do uzyskania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym to przedłożenie dowodu doręczenia faktury lub rachunku. Odnosząc się do tego warunku trzeba jedynie uczulić, że dla jego wykonania niezbędnym jest albo uzyskanie podpisu na fakturze VAT przez osobę uprawnioną do jej odbioru ze strony dłużnika, albo też wysłanie jej pocztą przesyłka poleconą.

Na zakończenie trzeba wskazać, że niezmiernie istotna jest świadomość przedsiębiorców w powyższym zakresie, gdyż niejednokrotnie dochowując wskazanych powyżej aktów staranności można znacząco zwiększyć skuteczność prowadzenia ewentualnej sądowej windykacji roszczeń, a ostatecznie doprowadzić do spłaty całości zadłużenia przez nierzetelnego dłużnika i to ponosząc opłaty sądowe w minimalnym wymiarze.